Matematika e zbulon: Si krijohen kolonat në trafik dhe si të shmangen

Shumë shoferë besojnë se duke ndërruar shpesh korsitë, ata do të arrijnë në destinacionin e tyre më shpejt. Megjithatë, sipas analizave matematikore, ky zakon është një nga arsyet kryesore për krijimin e kolonave të panevojshme të trafikut dhe bllokimeve të trafikut.

Ky përfundim u arrit nga matematikanja Randa Herxhalah nga Universiteti i Warwick në Mbretërinë e Bashkuar, e cila botoi analizën e saj në revistën The Conversation. Sipas saj, problemi nuk janë vetëm aksidentet e trafikut ose punimet rrugore, por edhe sjellja e përditshme e shoferëve.

Pse ndryshimet e shpeshta të korsive ngadalësojnë trafikun?

Shumë njerëz mendojnë se kolonat e trafikut ndodhin ekskluzivisht për shkak të korsive të mbyllura, aksidenteve të trafikut ose punimeve të ndërtimit. Megjithatë, modelet matematikore tregojnë se një numër i madh bllokimesh të trafikut krijohen pa asnjë pengesë fizike.

Kur një shofer ndërron korsi, shoferi pas tij duhet të ngadalësojë për t’i hapur rrugë. Automjeti tjetër pas tij ngadalësohet gjithashtu, duke krijuar një të ashtuquajtur “ngadalësim të valës” që përhapet gradualisht prapa dhe mund të shkaktojë radhë të gjatë.

Sa më shumë shoferë vendosin ta bëjnë këtë, aq më e madhe është gjasa e bllokimit të trafikut, edhe kur rruga është plotësisht e lirë.

Ajo që duket si veprim i zgjuar mund t’i ngadalësojë të gjithë

Sipas Herxhallah, vendimi për të ndryshuar korsi që duken më të shpejta në këtë moment shpesh nuk sjell ndonjë avantazh në kohë reale.

“Ajo që duket si vendim i zgjuar për një shofer në fund të fundit mund ta përkeqësojë situatën për të gjithë të tjerët”, thekson matematikanja.

Analiza e saj tregon se ndryshimet e vogla në kohën e frenimit dhe reagimit të shoferëve krijojnë zinxhir ngadalësimesh që, me kalimin e kohës, shndërrohen në bllokime serioze të trafikut.

Tre rregulla të thjeshta për trafik më të shpejtë dhe më të sigurt

Bazuar në llogaritjet matematikore, Randa Herxhallah thekson tre rekomandime të thjeshta që mund të kontribuojnë në një rrjedhë më të mirë të trafikut:

• Mbani një distancë të sigurt nga automjeti përpara jush.
• Përshpejtoni dhe frenoni në mënyrë të barabartë, pa lëvizje të papritura.
• Shmangni ndryshimet e panevojshme të korsive në përpjekje për të arritur atje më shpejt.

Ngasja e parashikueshme zvogëlon mbingarkesën

Modelet matematikore tregojnë se kur shumica e shoferëve ngasin me qetësi, në mënyrë të parashikueshme dhe pa ndryshime të panevojshme, trafiku lëviz më shpejt dhe me vonesa dukshëm më të pakta.

Edhe pse ndryshimet e shpeshta të korsive mund të krijojnë përshtypjen se do të kurseni kohë, në realitet efekti është i kundërt – jo vetëm që rrallë arrini më shpejt, por gjithashtu kontribuoni në krijimin e mbingarkesës shtesë për të gjithë përdoruesit e tjerë të rrugës.