Inteligjenca artificiale krijon problem të ri për industrinë e automobilave

Industria e automobilave po përballet përsëri me një sfidë serioze në tregun global të gjysmëpërçuesve. Ndryshe nga kriza gjatë pandemisë Covid-19, këtë herë shkaku nuk është ndërprerje në zinxhirët e furnizimit, por rritja shpërthyese e inteligjencës artificiale (IA) dhe kërkesa e madhe për çipa memorie të përdorura nga qendrat e të dhënave në të gjithë botën.

Sipas raportit të fundit nga firma konsulente Kearney, çmimet e çipave të memories DRAM në tregun e menjëhershëm u rritën me rreth 450 përqind midis shtatorit 2025 dhe janarit 2026. Kjo rritje dramatike tashmë po prek prodhuesit e automobilave, të cilët përdorin një numër në rritje të komponentëve elektronikë në automjetet moderne.

Prodhuesit po përgatiten për kosto më të larta

Disa prodhues të mëdhenj automobilash tashmë kanë rishikuar buxhetet e tyre për blerjen e lëndëve të para dhe komponentëve elektronikë. Ford dhe General Motors kanë rritur parashikimet e tyre të kostos për vitin 2026 me disa qindra milionë dollarë për shkak të rritjes së vazhdueshme të çmimeve të çipave të memories.

Edhe pse situata është larg krizës së shkaktuar nga pandemia, prodhuesit po e monitorojnë nga afër tregun dhe po përpiqen të reagojnë në kohën e duhur.

Volkswagen: Zinxhirët e furnizimit janë të qëndrueshëm për momentin

Volkswagen thotë se vitet e fundit ka futur mekanizma për njohjen e hershme të rreziqeve në furnizimin e gjysmëpërçuesve. Sipas kompanisë, aktualisht nuk ka ndërprerje serioze në furnizimin e çipave të memories, por nëse lindin probleme, koncerni ka përgatitur zgjidhje alternative.

Stellantis, Renault dhe BMW kanë një pozicion të ngjashëm. Stellantis vëren se kompania po planifikon blerje më të mëdha për vitin 2026 dhe 2027, por për momentin nuk ka nevojë të ulet ose të ndalet prodhimi. Sipas vlerësimeve të tyre, situata mund të stabilizohet gradualisht deri në vitin 2028.

BMW, nga ana tjetër, thekson se nuk blen çipa memorie direkt, por përmes kontratave afatgjata me furnizuesit, gjë që për momentin siguron një furnizim të qëndrueshëm.

Qendrat e të dhënave të inteligjencës artificiale diktojnë çmimin

Pavarësisht deklaratave optimiste të prodhuesve të automjeteve, ekspertët paralajmërojnë se presioni në treg nuk do të zhduket shpejt.

Arsyeja kryesore është kërkesa e madhe nga kompanitë që investojnë në infrastrukturën e inteligjencës artificiale. Qendrat e reja të të dhënave të IA-së përdorin sasi të mëdha memorieje DRAM, gjë që u lejon prodhuesve të çipave t’i shesin komponentë ofertuesit më të lartë.

Një problem shtesë është fakti se pothuajse 90 përqind e prodhimit global të memories DRAM është përqendruar vetëm në tre kompani – Samsung, Micron dhe SK Hynix. Zgjerimi i kapaciteteve të prodhimit zgjat me vite, prandaj ekspertët presin që çmimet e larta të mbeten të pranishme për një periudhë edhe më të gjatë.

A do të ketë mungesë tjetër çipash?

Edhe pse nuk ka njoftime për ndalimin e prodhimit të makinave për momentin, analistët paralajmërojnë se situata mbetet e pasigurt. Nëse kërkesa për infrastrukturën e IA-së vazhdon të rritet me ritmin aktual, industria e automobilave mund të përballet përsëri me disponueshmëri të kufizuar të komponentëve kryesorë elektronikë.

Ndryshe nga kriza në vitet 2020 dhe 2021, këtë herë konkurrenti më i madh për prodhuesit e automjeteve nuk është pandemia, por inteligjenca artificiale, e cila po bëhet një konsumator gjithnjë e më i madh i çipave më të rëndësishëm të memories në botë.